تبلیغات

همه چیز راجع به رنگ پوست و تغییرات پوست ۱


در این مطلب از سایت سفیدک در خدمت شما کاربران عزیز هستیم

همه چیز راجع به رنگ پوست و تغییرات پوست ۱

 

تغییرات رنگ پوست باعث ایجاد مشکلات روحی و اجتماعی در افراد می شود، به خصوص در کسانی که به دلیل نوع شغل خود، تماس چهره به چهره و مستمر با دیگران دارند که می تواند موجب افسردگی یا تاثیر گذاری بر فعالیت فرد شود. از این رو شناخت علل این اختلالات رنگدانه ای و درمان صحیح آنها بسیار مهم است و گاه درمان های ناصحیح می تواند مشکل بیمار را زیادتر کند.

درمان بیمار بایستی با توجه به علت بیماری ،شدت بیماری، شغل، شرایط اجتماعی و محیطی بیمار انجام شود.

از طرف دیگر بایستی بیمار اطلاعات صحیحی از بیماری خود، روش درمان، طول مدت درمان و مراقبت های بعدی داشته باشد.

 

تغییرات رنگ پوست

تغییرات رنگ پوست به دو صورت است :

پر رنگی یا لک تیره ی صورت

کم رنگی یا سفید شدن صورت

در لک های تیره ی پوست افزایش در پیگمان ملانین یا افزایش سلول های رنگدانه ساز دیده می شود .

عوامل مختلفی می توانند روی میزان و کیفیت رنگدانه ها و سلول های رنگدانه ساز تاثیر گذاشته و باعث تغییر رنگ پوست و ایجاد لک های تیره ی صورت شوند که عبارتند از : بیماری ها و اختلالات ارثی و ژنتیکی، بیماری های سوخت و ساز سلولی، بیماری های هورمونی، بیماری های التهابی، عفونت های موضعی پوست، عوامل شیمیایی، داروها، علل تغذیه ای شامل کمبود ویتامین ها و سوء تغذیه و بالاخره بدخیمی های پوستی.

همه چیز راجع به رنگ پوست و تغییرات رنگ پوست

 رنگ طبیعی پوست به سه عامل هموگلوبین ،کاروتنوئید و پیگمان ملانین بستگی دارد.

 ملانین (MELANIN)ماده ای است که توسط سلول هایی به نام ملانوسیت (MELANOCYTES)در پوست تولید می شود (تصویر بالا).

 عامل اصلی تعیین کننده ی رنگ پوست ملانین است و اختلافات نژادی و جغرافیایی در رنگ پوست، مربوط به این رنگدانه است. سیاه پوستان دارای ملانین بیشتری نسبت به سفید پوستان هستند.

 همچنین ملانین به عنوان یک ضد آفتاب در بدن عمل کرده و در برابر اشعه ی ماورای بنفش خورشید از پوست حفاظت می کند.

 مناطقی که تابش نور خورشید شدیدتر است، ملانوسیت ها، ملانین بیشتری تولید می کنند تا از آسیب های پوستی ناشی از آفتاب جلوگیری کند.

 لک های تیره ی پوست، در اثر تجمع و ته نشین شدن مقدار زیادی ملانین در قسمتی از پوست به وجود می آیند. تغییرات رنگ پوست در افراد به دو صورت است:

 ۱رنگ پوست ذاتی که عبارتست از میزانی از پیگمانتاسیون ملانین که به صورت ژنتیکی تعیین شده و در غیاب هرگونه تماس با نور خورشید یا تاثیرات دیگر وجود دارد.

 ۲رنگ پوست اکتسابی که به علت تماس با نور آفتاب یا هورمونال (همانند حاملگی ) به وجود می آید. در بعضی بیماری ها نیز مثل ملاسما (لک صورت) و آدیسون در اثر هر دو عامل، یعنی تداخل بین عوامل هورمونال و نور آفتاب به وجود می آید.

 سلول های حاوی رنگدانه های پوست در نقاط مختلف بدن تراکم متفاوتی دارند، ولی بیشتر در صورت و ناحیه ی ژنیتال ( قسمت تناسلی) دیده شده و تعداد آنها در نقاط در معرض نور دو برابر نقاط پوشیده شده است.

 عمل اصلی ملانین در انسان حفاظت از لایه های تحتانی پوست علیه نور خورشید و جذب سلول های تخریب شده است.

 از طرف دیگر پررنگی یا سیاه بودن پوست ممکن است در مواردی مفید نباشد. مثلا سیاه پوستان ۳۰ درصد بیشتر از سفید پوستان، گرما از آفتاب دریافت کرده و این گرما با تعریق بیشتر خنثی می شود، در حالی که در آب و هوای سرد ،پوست های روشن گرمای کمتری از طریق تابش از دست می دهند.

 عیب دیگر پیگمانتاسیون یا پُر رنگی پوست ممانعت از ساخت ویتامین D در بدن است. به طوری که در نواحی فقیرنشین، اطفال سیاه پوست بیشتر از سفید ها مستعد به راشی تیسم یا کمبود ویتامین D هستند، البته با توجه به این واقعیت که در سیاه پوستان مقاومت بیشتری نسبت به مالاریا، بیماری های پارازیتی و بیماری های عفونی، علی رغم اشعه ی آفتاب شدید و سوء تغذیه وجود دارد، به نظر می رسد تیرگی پوست یک پدیده ی ثانوی در ازدیاد ذاتی ایمنی طبیعی در آنهاست .

 فاکتورهای ژنتیکی، نقش اولیه و اصلی را در تعیین درجه ی رنگ طبیعی پوست و پاسخ به اشعه ی آفتاب بازی می کنند. اختلافات نژادی بیشتر در شکل رنگدانه ای پوست است .

در موقع تماس با نور آفتاب دو نوع تیرگی پوست در انسان اتفاق می افتد:

 ۱تیرگی فوری پوست که بیشتر در افراد سبزه بوجود می آید و موقتی است و همان گونه که به سرعت ایجاد می شود، به زودی هم ناپدید می شود.

 ۲افزایش تدریجی تیرگی پوست متعاقب قرمزی آن که ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از تماس با نور آفتاب وجود می آید.

بسته به واکنش پوست در برابر نور آفتاب، ۶ نوع پوست وجود دارد:

 – پوست نوع یک و دو؛ که مربوط به نژاد اروپایی است. این افراد پوست بسیار روشن و چشم های آبی دارند و در مقابل آفتاب به هیچ وجه برنزه نمی شوند و سوختگی پوست آنها سریع است.

 – پوست نوع سوم و چهارم؛ که در افراد سبزه و آسیایی وجود دارد. این افراد در مقابل آفتاب برنزه می شوند و سوختگی پوست در آنها کم یا متوسط است.

 – پوست نوع پنجم و ششم؛ که به طور عمیق پیگمانته(تیره) است و در افراد سیاه پوست وجود دارد. معمولا این گروه در مقابل آفتاب مقاوم هستند .

اثرات و عوارض مواد آرایشی یا درمانی و حساسیت های پوستی

همه چیز راجع به رنگ پوست و تغییرات رنگ پوست

 زیبایی پوست و مو

 از جمله مواد آرایشی که به طور معمول مورد مصرف قرار می گیرند پودر ، کـِرم ، روژ، عطر، ریمل ، سایه و لاک هستند

 یکی از عوارض این مواد پیری زودرس و ایجاد چین و چروک است. عارضه دیگر ، تغییر رنگ پوست است که می تواند منتشر و یا به صورت لکه ای باشد. ولی شایع ترین عارضه مواد آرایشی و دارویی در پوست، تحریک و حساسیت پوستی است.

پودرها تقریباً فاقد چربی و خشک هستند. لذا مصرف آنها برای افرادی که پوست خشک دارند مناسب نیست، مگر این که پیش از مالیدن پودر ، سطح پوست خود را با یک کرم بپوشانند. اما پودرها به سبب خشک بودن خود موجب کاهش اثرات محیطی از قبیل تغییرات دما، تابش آفتاب و باد بر روی پوست می شوند و از آن محافظت می کنند. مصرف پودر مناسب در نواحی عرق سوز شده می تواند مفید باشد ، چون پودر عرق را جذب می کند و مانع تأثیر سوء آن بر روی پوست می شود

 برای حفظ رطوبت پوست لازم نیست مرتب صورت خود را بشویید، چون این کار باعث پاک شدن لایه چربی محافظ پوست و خشونت آن می شود . برای مرطوب نگهداشتن پوست باید از مرطوب کننده ها استفاده کنید.

 مصرف بیش از اندازه ی هیچ ماده آرایشی برای پوست مفید نیست. حتی داروهای پوستی هم فاقد عوارض جانبی نیستند. بنابراین باید مصرف ماده آرایشی و دارویی کم ، و در حد لزوم باشد. یکی از عوارض این مواد پیری زودرس و ایجاد چین و چروک است. عارضه دیگر ، تغییر رنگ پوست است که می تواند منتشر و یا به صورت لکه ای باشد. ولی شایع ترین عارضه مواد آرایشی و دارویی در پوست، تحریک و حساسیت پوستی است.

 یافته های جدید در زمینه تغییر رنگ پوست.

سلولهای بی رنگ پوست به نام کراتینوسیت ها با دستکاری ملانوسیت ها یا سلولهای تولید کننده پیگمان در پوست ، می توانند درجه تیرگی پیوندهای پوست را کنترل کنند.

 کراتینوسیت ها بویژه تولید سیگنال های شیمیایی را برعهده دارند که کنترل پراکندگی و میزان پیگمان ملانین موجود در ملانوسیت ها را بر عهده دارند.

 دلایل تغییر رنگ پوست

تغییرات رنگ پوست باعث ایجاد مشکلات روحی و اجتماعی در افراد می شود، به خصوص در کسانی که به دلیل نوع شغل خود، تماس چهره به چهره و مستمر با دیگران دارند که می تواند موجب افسردگی یا تاثیر گذاری بر فعالیت فرد شود. از این رو شناخت علل این اختلالات رنگدانه ای و درمان صحیح آنها بسیار مهم است و گاه درمان های ناصحیح می تواند مشکل بیمار را زیادتر کند.

 درمان بیمار بایستی با توجه به علت بیماری ،شدت بیماری، شغل، شرایط اجتماعی و محیطی بیمار انجام شود.

 از طرف دیگر بایستی بیمار اطلاعات صحیحی از بیماری خود، روش درمان، طول مدت درمان و مراقبت های بعدی داشته باشد.

تغییرات رنگ پوست

 تغییرات رنگ پوست به دو صورت است :

 – پر رنگی یا لک تیره ی صورت

 – کم رنگی یا سفید شدن صورت

 در لک های تیره ی پوست افزایش در پیگمان ملانین یا افزایش سلول های رنگدانه ساز دیده می شود .

 عوامل مختلفی می توانند روی میزان و کیفیت رنگدانه ها و سلول های رنگدانه ساز تاثیر گذاشته و باعث تغییر رنگ پوست و ایجاد لک های تیره ی صورت شوند که عبارتند از : بیماری ها و اختلالات ارثی و ژنتیکی، بیماری های سوخت و ساز سلولی، بیماری های هورمونی، بیماری های التهابی، عفونت های موضعی پوست، عوامل شیمیایی، داروها، علل تغذیه ای شامل کمبود ویتامین ها و سوء تغذیه و بالاخره بدخیمی های پوستی.

آیا می دانید علت تفاوت رنگ پوست در چیست؟

 ما برای سالم ماندن به نور خورشید احتیاج داریم. نور خورشید به بدن ما کمک می کند تا ویتامینD بسازد. اما بعضی از اشعه های خورشید مانند اشعه ماوراء بنفش برای بدن زیان دارد. این اشعه پوست را می سوزاند و می تواند سرطان پوست نیز به وجود بیاورد. پوست ما برای دفاع در برابر اشعه ماوراء بنفش، دانه های قهوه ای رنگی به نام ” ملانین” می سازد. همگی ما ملانین داریم ، اما برخی افراد بیشتر از بقیه دارند. کشورهای گرمسیر نزدیک استوا در مقایسه با کشورهای دورتر از استوا ، گرما و نور خورشید بیشتری دریافت می کنند. مردمی که در مناطق گرمسیر زندگی می کنند به طور طبیعی در برابر نور خورشید محافظت می شوند. زیرا پوست آنها ملانین بیشتری دارد. به همین دلیل پوست یک هندی یا کنیایی تیره تر از پوست یک آلمانی یا سوئدی است.

 اگر یک فرد روشن پوست در برابر آفتاب قرار گیرد ، پوستش فوراً شروع به تولید ملانین بیشتر می کند و در نتیجه در اصطلاح سوخته یا برنزه می شود.

لکه‌های تیره پوست

 پوست ما اگرچه حساس‌ترین عضو بدن ما نیست، اما ما نسبت به آن بیش از هر عضو دیگر حساسیم.

 خیلی‌ها هستند که آن‌قدر که به سلامت پوست خود اهمیت می‌دهند، به سلامت قلبشان توجه نمی‌کنند.

 یکی از شایع‌ترین مشکلات پوست، لکه‌های تیره‌رنگی است که ممکن است آقایان یا خانم‌ها را در هر سنی گرفتار، نگران و حتی افسرده کند. دکتر محمد علی نیلفروش زاده، متخصص پوست‌و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این مقاله به ریشه‌یابی و بررسی علل و راه‌های درمان این معضل پرداخته‌است:

 اگرچه رنگ طبیعی پوست به سه عامل هموگلوبین، کاروتنوئید و پیگمان ملانین موجود در سلول‌های پوست بستگی دارد، اما عامل سوم، عامل اصلی تعیین کننده رنگ پوست است و اختلافات نژادی و جغرافیایی در رنگ پوست مربوط به این رنگدانه است.

 تغییرات رنگ پوست در افراد هم به دو صورت است؛ یا تغییر رنگ ذاتی پوست است که ناشی از تغییر میزانی از پیگمانتاسیون ملانین است که به صورت ژنتیکی تعیین شده و در غیاب هرگونه تماس با نورخورشید یا تاثیرات دیگر وجود دارد؛ یا تغییر رنگ اکتسابی است که در نتیجه تماس با نور آفتاب ایجاد می‌شود.

 سلولهای حاوی رنگدانه‌های پوست در نقاط مختلف بدن تراکم متفاوتی دارند ولی بیشتر در صورت وبعضی نواحی دیگر دیده شده و تعداد آنها در نقاط در معرض نور ۲ برابر نقاط پوشیده است. عمل اصلی ملانین در انسان حفاظت از لایه‌های تحتانی پوست علیه نور خورشید و جذب سلولهای تخریب شده است. البته نظر عموم درباره پیگمانتاسیون پوست یکسان نیست؛ مثلا بیماری پیسی در بین مردم اسکاندیناوی چندان مورد توجه نیست در حالیکه این بیماری نزد هندی‌ها و سیاهپوستان نشانه ناخوشایندی است.

 اگر چه تشخیص نقصان رنگدانه در پوست کسانیکه پوست بدنشان روشن است تا حدودی مشکل است ولی عکس آن صادق نیست و تشخیص پیگمانتاسیون هر قدر هم پوست تیره باشد، باز قابل شناسایی است. بعلاوه رابطه‌ای مابین پیگمانتاسیون پوست و نزدیکی به خط استوا وجود دارد. پررنگی یا سیاه بودن پوست ممکن است در مواردی مفید نباشد. مثلا سیاهپوستان ۳۰ درصد بیشتر از سفیدپوستان از آفتاب گرما دریافت کرده و این گرما با تعریق بیشتر خنثی می‌شود در حالی که در آب و هوای سرد، پوست‌های روشن گرمای کمتری از طریق تابش از دست می‌دهند.

 عیب دیگر پیگمانتاسیون یا پر رنگی پوست ممانعت از ساخت ویتامین D است. به طوری که در نواحی فقیرنشین اطفال سیاه پوست بیشتر از سفیدها مستعد به ریکتز(راشیتیسم) یا کمبود ویتامین D هستند. البته با توجه به این واقعیت که در سیاه

پوستان مقاومت بیشتری نسبت به مالاریا، بیماریهای انگلی و بیماریهای عفونی علی رغم اشعه آفتاب شدید و سوء تغذیه وجود دارد، به نظر می‌رسد تیرگی پوست یک پدیده ثانوی در ازدیاد ذاتی ایمنی طبیعی در آنها است

 

تهیه شده در بخش سلامت و پزشکی مجله ی ژولیت

امیدواریم از خواندن این مطلب بهره ی کافی را برده باشید

سفیدک

توضیح تصویر

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار